59.ఉ :+భానుడు సోముడుం గలిసి వచ్చిరి విందుకు మా గృహంబునన్
ప్రాణము నిచ్చునేస్తము యుపాధి మనస్సగు తోడునుండగన్
జ్ఞానము పంచి పుచ్చెడి సుజాతము సర్వము వేడ్క చేయగన్
కానగ మిత్రమoడలి సకామ్య గృహంబు నందు శ్రీమతీ
సరళ భావం:
సూర్యుడు (భానుడు) మరియు చంద్రుడు (సోముడు) ఇద్దరూ కలిసి మా గృహానికి విందుకై విచ్చేశారు —
ఇది ప్రకాశం (జ్ఞానం) మరియు శాంతి (మనస్సు) సమన్వయమై వచ్చిన దివ్య సమాగమం.
ప్రాణం నిచ్చే స్నేహితుడు (దైవమూర్తి) మన ఉపాధి (కార్యజీవితం) మరియు మనస్సుతో కూడి ఉన్నాడు.
జ్ఞానాన్ని పంచి, సుకృతిని పెంపొందించే సుజాతులు (సత్సంగతులు) సర్వమును వేడుకగా మార్చారు.
ఈ స్నేహమయ వాతావరణంలో, సకామ (కామ, కర్మ, ధర్మ సమన్వయ) గృహ జీవితం శ్రీమతిగా వెలిగింది.
+*****
60.,మ. కో. ప్రేమ పత్రము ధార్మికంబగు పీఠసొత్తిగ నిత్యమున్
ధీమసం మది సృష్టి ధర్మము తీవ్రతాపము సత్యమున్
తామసం తగు చిత్తమవ్వగ తాళి లోబడి ధర్మమున్
ప్రేమ భాష్యము వేడిచల్లన ప్రీతి బుద్దిగ శ్రీమతీ
తాత్పర్యం:
→ ప్రేమను ధర్మబలంపై ఆధారపడి ఉండే దివ్య పత్రం (ప్రతిజ్ఞ)గా చూపిస్తుంది.
→ మేధస్సుతో కూడిన హృదయం జీవసృష్టి ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకుంటే, తాపాలు సత్యముగా పరిణమిస్తాయి.
→ మనస్సు తామసంగా మారితే, సత్పథం తప్పుతుంది — వివాహబంధమూ ధర్మవిరుద్ధమవుతుంది.
→ ప్రేమ అనేది వేడి (ఆవేశం) మరియు చల్లదనం (సహనం) రెండూ సమంగా కలిసిన జ్ఞానభావం;
అది ప్రీతి రూపంలో సమతా బుద్ధిగా వికసిస్తుంది.
*****
61. చం.
అలరగ కావ్యకాంతి కమలావళి రమ్యతనే హసింపగా
కళతరమల్లెసామిలసకాల మయమ్ము గుణమ్ము రీతిగా
వెలసిన జోరుస్వచ్ఛతను వేగమెచాటె గురుల్సుతింపగా
కలమున్ కావ్యగీతమగు కార్యముసంతస దీప్తి శ్రీమతీ ॥
🌿 వరుస భావం :
— కవిత్వపు సౌందర్యం, కమలాల్లాంటి శుభ్రతతో వెలుగుచూసి నవ్వుతున్నట్లుంది.
— వివిధ కళామాధుర్యాలు, సుగుణాల సమన్వయంతో సమయ సౌందర్యమై నిలుస్తున్నాయి.
— స్వచ్ఛత జ్వాలలా మెరిసి, జ్ఞాన గురువుల ఆలోచనల వేగాన్ని చూపుతోంది.
— కలంతో రాసిన ప్రతి పదమే ఆనంద దీప్తిగా మారి, శ్రీమతీ తేజాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది.
🌸62.ఉ. ముగ్ద మనోహరీ పలుకు ముఖ్యమనస్సగు శ్రద్ధతత్త్వమున్
ముగ్ధ సహాయమే విధి సమూహము తీరుగ కాల నిర్ణయమ్
ముగ్ద గ హావభావములు సూత్రము మాదిరి యెల్ల వేళలన్
ముగ్ద మయూరినృత్యమగు మూలము ప్రేమముగాను శ్రీ మతీ
సరళ భావం:
మృదువుగా, మనోహరంగా పలకడం అనేది మనస్సులో ఉన్న శ్రద్ధను తెలియజేస్తుంది.
అమాయక సహాయం చేసే మనసే కాలానికి, విధికి మార్గం చూపుతుంది.మన హావభావాలు సత్యంగా ఉంటే అవే జీవన సూత్రాలు అవుతాయి.
ఇలా ప్రేమతో నిండిన మనసు మయూరం నాట్యమాడినట్టుగా ఆనందంగా ఉంటుంది —
అదే శ్రీమతీ స్వభావం.
*****
63.ఉ.తల్లికి చందమామకళ తన్మయ వెన్నల తోడు నీడగన్
చెల్లికి మేనమామకళ చిత్తము తోడగు నిత్య సత్యమున్
అల్లరి తమ్ముడే కధలు కావ్యము చెప్పుత తత్వ బోధగన్
చిల్లర మాదిరే బ్రతుకు చేరువ మధ్యన నల్గు శ్రీమతీ
భావం:
తల్లికి చందమామవంటి మృదువైన కాంతి, ఆ వెన్నెలలా స్నేహమూ, నీడలా ఆధారమూ అయ్యే మమత ఉంటుంది.చెల్లికి మేనమామలాంటి చిత్తశుద్ధి, ప్రేమ, నిత్య సత్యం వంటి స్నేహభావం తోడుంటుంది.అల్లరి తమ్ముడు చెప్పే కథలూ, అవి లోన ఉన్న తత్త్వబోధలూ జీవితానికి పాఠమవుతాయి.ఇలా ఈ చిన్న చిన్న సంబంధాల మధ్య ఉండే ప్రేమ, అనుబంధం — చిల్లరలా కనిపించి నా, జీవనానికి నిజమైన నలుగురు సంతోషం, శ్రేయస్సు, సౌఖ్యం, సంతృప్తి అనే “శ్రీమతీ” రూపంలో నిండిపోతుంది.
*****
64.చం::నటనమనస్సుగాపలుకు నాట్య మనస్సు ముభావధర్మమున్
పటమగుప్రజాబలమ్ముగు పాఠముసత్యపు వాక్కు తీరుగన్
జటిలము యున్నసేవలగు జాగృతి బాలయ రాజకీయమున్
స్పటిక విధానశోభలగు సత్యము నిత్యము సేవ శ్రీమతీ
సరళ భావం:
మనసు నటనలో ఉంటే, మాటల్లోనూ ఒక నాట్యమయమైన భావధర్మం ఉంచుతుంది — అంటే, ప్రతీ చర్యలో భావమూ నిబద్ధతా కలయిక ఉంటుంది. ప్రజాబలం ఒక పటము వంటి పాఠం, అది సత్యవాక్యాల ద్వారా నిలబడు తుంది. జాగ్రత్తగా సేవచేయడం, రాజకీయములో నిజాయితీతో నిలవడం కష్టమైనా అవసరం.
స్ఫటికంలా స్వచ్ఛమైన విధానం ఉన్నప్పుడు, ఆ సత్యమే శాశ్వత సేవగా నిలుస్తుంది —ఇదే శ్రీమతీ తత్త్వం.
******
మహా మహేశ్వరా తనయా, మహా మోక్ష ప్రధాతగా
మహా గణపతీ, మహా ప్రజా పతిగ పాలనా
మహా మహేశ్వరీ తనయా మహామతి దక్షాకా
మహా విఘ్న వినాయకా మహా దేవాది దేవరా
65.ఉ.
మౌనము హృద్యవేదమగు మౌక్తిక ప్రేమను పొంద గోరగన్
మౌన నిశబ్దమే మనసు మౌఖరి లాలన తీరు ధర్మమున్
మౌన సహాయమే వినయ మౌల్యము గావల కాపు రమ్ముగన్
మౌన సమర్ధతా చరిత మౌళిగ నుండుట యేను శ్రీమతీ
భావార్థం :
— మౌనం హృదయాన్ని వేదముగా చేస్తుంది;అది మౌక్తిక ప్రేమ (ముత్యాల్లాంటి శుద్ధ ప్రేమ)ను పుడమి మీద తెస్తుంది.
ప్రేమకూ జ్ఞానానికీ మూలం మౌనం.
— మాటలకంటే మౌనం మానసిక సమతను పెంపొందిస్తుంది;
ఆ నిశబ్దమే నిజమైన లాలనం, అదే ధర్మమైన సంభాషణ.
మనసు స్వతహాగానే మౌనంలో మాట్లాడుతుంది.
— వినయానికి ఆధారం మౌనం;
మాటల అహంకారాన్ని అణచే రక్షణ అది.
ఆత్మబలం, మనోనిగ్రహం రెండూ మౌనంలోనే పుడతాయి.
— మౌనం పరిపూర్ణతకు చిహ్నం;
దానిని ఆచరించినవాడు చరిత్రలో మౌళిగ (శ్రేష్ఠుడై) నిలుస్తాడు.
ఆత్మశ్రేయస్సు, జ్ఞానప్రకాశం రెండూ మౌనం నుంచే వెలుస్తాయి.
*****
66.శా::
కదనమె నిత్యరంగమగు కాలము ప్రేమగ జూపు సత్యమున్
మదనమె సర్వమూలమగు మానవ మానముతీరు నిత్యమున్
సుధలకె మాటయాటలగు సూత్రము కాదును విశ్వమాయగన్
అదుపును తప్పితీరగుట మార్చు సుమమ్ము మనస్సు శ్రీమతీ
భావార్థం :
– ఈ కాలం ఎప్పుడూ కదనమనే రంగస్థలం.– జీవితమంతా సంఘర్షమే అయినా, ఆ సంఘర్షంలో కూడా ప్రేమే సత్యమని చూపించేది జీవతత్వం.– ప్రేమే నిజమైన యుద్ధ విజేత.
– మదనం అంటే కేవలం కామం కాదు; అది ప్రేరణ, సృష్టి మూలం.
– మానవ మానం (గౌరవం, స్వాభిమానము) సదా ఈ మదనపు క్షేత్రంలోనే పుడుతుంది.
– ఆత్మానందం కూడా మదన మూలముగా ఉంటుంది.
– సత్య వాక్యాలు, మధుర మాటలు (సుధలు) కేవలం ఆటలు కావు;
అవి విశ్వమాయ యొక్క సూత్రాలు — సృష్టి-లయ క్రమాల లోని లీలలు.
– మాయ అంటే మోసం కాదు; సృష్టి యొక్క కాంతి నాటకం.
– మనస్సు అదుపు తప్పితే, దానిప్రకృతి మారుతుంది;
ప్రేమ నుండి మదనం, మదనం నుండి మాయకు జారిపోతుంది.
– కానీ సమతలో నిలిచిన మనస్సు — సుమమై, శ్రీమతీగా మారుతుంది.
*****
67.చం.కొరకర చూపులేయగుట కూడుగ నమ్మ యశస్సు పొందుటే
సరుకుల కామ బుజ్జి స రసమ్ముకు యడ్డమెనెంచ భక్తిగన్
కొరకొరజూడ భామలను కూరగవండె వధించి భర్త నే* "
విరసము కాంక్షలేతపము వీరవిహంగమె నెంచ శ్రీమతీ
పద్యార్థం
కొంతమంది ఇతరుల చూపులు, ప్రశంసలు కోసం నమ్మకాన్ని, పేరు, యశస్సు సంపాదించుకోవడం.
నేటి సందర్భం: సోషల్ validation కోసం నిజమైన కృషిని పక్కన పెట్టడం.
భౌతిక/అహంకార ఆకాంక్షలతో, భక్తిని సరళంగా పక్కన పెట్టడం.
యువత సమస్య: భక్తి, ధర్మం పక్కన పెడుతూ ఆత్మపూర్ణతను కోల్పోవడం.
అక్షరార్థం: భర్తను పక్కన పెట్టి, అనవసర ఇతర ప్రేమ/ఆకర్షణలతో తారసపడటం.
ప్రతీకాత్మకంగా: ప్రాధాన్యతా లోపం, నైతికతకు వ్యతిరేకం.
విరసం/విరక్తి లేకపోవడం, అహంకార కాంక్షలతో ధర్మ, భక్తి, సౌభాగ్యం దెబ్బతినడం.
“శ్రీమతీ” అంటే శాంతి, సౌందర్యం, నైతికత ప్రతీక.
***
68.చెం.మురియుచు ఎర్ర రoగు గతి ముఖ్యసువాసన గంధ పుష్పమా
హరిగళ మందునే నివసహాసము తృప్తిసమ్మతి గాయగున్
విరిసిన విద్యలన్నకథవీలుగచూపులు గాంచమోహమున్
తరుణము శాంతి తత్వముసుధాసహనమ్ము గులాబి శ్రీమతీ
పద్యార్థ విశ్లేషణ
👉 ఎరుపు రోగపు (సంకేతంగా లోపభావాలను) తొలగించే ముఖ్య సువాసన గల పుష్పమా —
ఇది ఆరోగ్యం, సానుకూలత, శాంతి ప్రతీక.
👉 హరి (భగవంతుడు) గళం మధ్యలో నవ్వు, సంతృప్తి మరియు సమ్మతి కలిగిన గానం —
భక్తి/ఆనందపు ప్రతీకగా వ్యక్తం అవుతోంది.
👉 విరిసిన విద్యలన్నీ, వాటి కథలు, వెలుగులు చూపులు —
మనం పొందే మోహాన్ని, జ్ఞాన ప్రకాశాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
👉 యువత (తరుణము)లో శాంతి తత్వం, సౌమ్యత, సహనం —
ఇది గులాబి శ్రీమతీ (పవిత్రమైన సౌందర్యం, శాంతి స్వరూపం) ద్వారా ప్రతిబింబించబడింది.
69. ఉ.మా మది ఇచ్చి పుచ్చుట సమానము లక్ష్యము ధైర్యమేయగున్
క్షేమము జూపశక్తియు నిక్షేపము తోడుగ యుక్తి ధర్మమున్
క్షామము మోపు చేయుట సమాధన మార్గము సేవ భావమున్
సైమను సం ఘ మెందులకొ
చాలదె దాస్యము దేశ మాతకున్
పద్యం విశ్లేషణ
👉 మన మనసును ఇచ్చి, వాక్పరిపూర్ణతతో, సమాన లక్ష్య సాధనానికి ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించటం.
👉 ఇతరుల క్షేమాన్ని చూసుకోవడం, సహకార శక్తి (జూపశక్తి), మరియు సరైన విధానాల (నిక్షేపము, యుక్తి) ద్వారా ధర్మాన్ని నెరవేర్చుట.
క్షామము మోపు చేయుట సమాధన మార్గము సేవ భావమున్
👉 క్షమాభావం (మోపు) — సమస్యలను పరిష్కరించడానికి, సమాధాన మార్గంగా, సేవా భావంతో ఉపయోగించాలి.
👉 సమాజంలో సైమనం (శాంతి / సమతా) సృష్టి కోసం, సమూహాల్లో సమన్వయం అవసరం.
👉 కేవలం వ్యక్తిగత సేవ కాకుండా, దేశం (మాత) కోసం స్వచ్ఛంద సేవను చేయాలి.
****
ఉ.సజ్జన సంతసమ్మగువిసర్జన చేయుట దుష్టనేస్తమున్
సజ్జన మీర డెప్పుడును సంభవ తృప్తిని విశ్వమందునన్
సజ్జన పల్కు వేదమగు సాధన లక్ష్యము ఎల్ల వేళలన్
సజ్జన తోడుగాంధమగు సాద్వి సుసుర్ధము నిత్య శ్రీమతీ
పద్యార్థ విశ్లేషణం
👉 సజ్జనుడు దుష్టునిపై కోపం లేకుండా, శాంతంగా విసర్జన (విడుదల, విముక్తి) చేయగలడు.
అతని స్వభావం సత్యమయమైన క్షమా తత్త్వం; ప్రతీకారం కాదని స్నేహభావమే ఆధారం.
👉 సజ్జనుని జీవితం విశ్వమంత తృప్తితో నిండి ఉంటుంది.
అతనికి వ్యక్తిగత ఆశలు తక్కువ; ప్రపంచమే తన కుటుంబమని భావించే సద్భావం.
👉 సజ్జనుడి మాటలే వేదప్రభావములు —
అతని జీవనమే సాధన, ఆచరణమే తపస్సు.
ధర్మబద్ధత అతని ప్రతి క్షణపు లక్ష్యం.
👉 సజ్జనుని తోడుగా ఉన్న సద్గుణసంపన్న స్త్రీ (సాద్వి) సుగంధమయ సౌరభం లాంటి సుసుద్ధతను వెదజల్లుతుంది.
ఆమె ఆత్మశ్రియే నిత్య శ్రీమతి —
శాంతి, పవిత్రత, ధర్మసంగతికి ప్రతీక.
****
71
మౌనము హృద్యవేదమగు మౌక్తిక ప్రేమను పొంద గోరగన్
మౌన నిశబ్దమే మనసు మౌఖరి లాలన తీరు ధర్మమున్
మౌన సహాయమే వినయ మౌల్యము గావల కాపు రమ్ముగన్
మౌన సమర్ధతా చరిత మౌళిగ నుండుట యేను శ్రీమతీ
భావార్థం :
— మౌనం హృదయాన్ని వేదముగా చేస్తుంది;అది మౌక్తిక ప్రేమ (ముత్యాల్లాంటి శుద్ధ ప్రేమ)ను పుడమి మీద తెస్తుంది.
ప్రేమకూ జ్ఞానానికీ మూలం మౌనం.
— మాటలకంటే మౌనం మానసిక సమతను పెంపొందిస్తుంది;
ఆ నిశబ్దమే నిజమైన లాలనం, అదే ధర్మమైన సంభాషణ.
మనసు స్వతహాగానే మౌనంలో మాట్లాడుతుంది.
— వినయానికి ఆధారం మౌనం;
మాటల అహంకారాన్ని అణచే రక్షణ అది.
ఆత్మబలం, మనోనిగ్రహం రెండూ మౌనంలోనే పుడతాయి.
— మౌనం పరిపూర్ణతకు చిహ్నం;
దానిని ఆచరించినవాడు చరిత్రలో మౌళిగ (శ్రేష్ఠుడై) నిలుస్తాడు.
ఆత్మశ్రేయస్సు, జ్ఞానప్రకాశం రెండూ మౌనం నుంచే వెలుస్తాయి.
*****
72శా::మృష్టాన్నమ్ముగ నెంచి చక్రధరుడే మ్రింగెన్ గదా చేదునున్
ఇష్టారీతిగనే ప్రభావపు మదీ యిo తీమనస్సేప్రభా
దుష్టా కాలమురాకముందుసహనం దూరమ్ము కాకుండగన్
కష్టాలే మటుమాయమే పలుకులై దేహమ్ముగా శ్రీమతీ
1️⃣ ప్రభావభావం (లౌకిక స్థాయిలో)
— మనసు కూడా దేవునిలా తీయదనాన్నే కోరుతుంది.
అంటే ప్రేమ, మాధుర్యం, సౌమ్యత, ఆనందం వంటి తీయని అనుభూతులే మనసుకు ఆహారం.
చేదు — అంటే విరక్తత, దుఃఖం, అసూయ, కోపం — ఇవి దేహమునకు మోతాదుకాకుండా క్షీణతను తెస్తాయి.
— మన ప్రభావం మన ఇష్టానుసారమే ఉంటుంది.మనస్సు ఎటు దృష్టిస్తుందో, అటే మన జీవిత ప్రభకు ఆకారం.
ఆలోచనలే మానవుడి కాంతి (ప్రభా).
— కాలం మారుతుంది; కష్టకాలం వస్తుంది; కానీ ముందుగానే సహనాన్ని నిలుపుకున్నవాడు తుఫాన్లలో కూడా ప్రశాంతంగా నిలుస్తాడు.సహనం మన రక్షణ కవచం.— చివరికి, కష్టాలు కూడా మన పలుకులే, మన ఆలోచనలే, మన దేహముగా రూపాంతరం చెందుతాయి.
కష్టమూ మన సృష్టే. దాన్ని గుర్తించినవాడు దానిని మాయగా చూసి దాటగలడు.
2️⃣ మానసభావం (తత్త్వ స్థాయిలో)
ఈ పద్యం చెబుతున్నది:
మనస్సు ఏ భావముని ఆహారముగా తీసుకుంటుందో, ఆహారమే ఆత్మకు రూపమవుతుంది.
తీయదనం – భక్తి, జ్ఞానం, ప్రేమ; చేదు – అహంకారం, రాగద్వేషం, క్రోధం.
చక్రధరుడిలా మనం కూడా తీయదనమే స్వీకరించాలి.
అప్పుడు “సహనం” అనే శక్తి మనలో స్థిరమవుతుంది, దుష్టకాలమూ మనమీద ప్రభావం చూపలేవు.
అంతిమంగా కష్టాలు “మాయ”గా పరిణమించి ఆత్మశాంతిని ఇస్తాయి.
3️⃣ ఆధ్యాత్మిక భావం (యోగ స్థాయిలో)
ఈ పద్యం భోగ-యోగ సమన్వయం చక్కగా చూపిస్తుంది.
తీయదనమును భోగముగా కాక, భక్తి రూపానందముగా స్వీకరించమని సూచిస్తుంది.
చేదు అనేది దుర్వాసన కాదు; అది విరక్తి పరీక్ష.
సహనం యోగమార్గం యొక్క బలము; దాని ద్వారా కష్టాలు కూడా మాయ (మిత్యా) అని గ్రహిస్తాం.
ఆ స్థితిలో జీవుడు “శ్రీమతీ” — అంటే దైవకాంతి గల స్థితి — అవుతాడు.
*****
=73..త్రాగు బుద్ధియు యేలనీకును తప్పు చెప్పక గొప్పగా
త్రాగుడేయలవాటు చేసియిప్పుడు త్రాగవద్దని మెప్పుగా
త్రాగరోగము వచ్చుయన్నను రమ్యతేయది చెప్పుచూ
త్రాగి రోడ్డున పడ్డ తెచ్చియు రాత్రి జాగిల శ్రీమతీ
భావం:
త్రాగడమంటే (మద్యం సేవించడం) తప్పుడు అలవాటు అని తెలిసినా, “తప్పు కాదు” అని గొప్పగా చెప్పుకునేవారు ఉంటారు.
ఇలా త్రాగడం అలవాటు చేసుకున్న వారు, తర్వాత “ఇక త్రాగవద్దు” అని సలహా ఇస్తూ ఇతరులను మెప్పించాలనుకుంటారు.
“త్రాగితే రోగం వస్తుంది” అని బోధించే వారు కూడా తామే త్రాగి చివరికి రోడ్డుపై పడిపోతారు.
అలాంటి స్థితిలో కూడా వారి పట్ల జాగిలంగా (జాగ్రత్తగా, సానుభూతిగా) ఉండి కాపాడేది — స్నేహం, మమత, ప్రేమరూపమైన శ్రీమతీ.
*****
74. చం.
సునిశిత శృంగారాల సమధి కోత్సాహాల సరోజ
అణుకువయ్యారాల సమతా ప్రోత్సాహాల ప్రబోధి ।
క్షణమున సంతోషాల మమతా సద్భావాల దహోత్రి ।
తనమన భేదంలేని గుణము సమ్మోహ తరోగి ।
అణుకువ ఆరాధ్యమ్ము చెలిమి ఆశ్చర్యాల శ్రీమతీ ॥
భావసారం :
శృంగార సౌందర్యమనే తపస్సులో అణుకువ అనే కుసుమం వికసిస్తుంది.
ఆమెలో సమతా భావం ప్రేరణగా మారి, సద్భావమనే దీపాన్ని వెలిగిస్తుంది.
మమకారపు మంటలను సహనాగ్నిలో దహించి, శాంతి రూపిణిగా నిలుస్తుంది.
మనస్సులో భేదం లేని ఆ గుణం — సమ్మోహముగా, దివ్య చెలిమిగా ప్రకాశిస్తుంది.
అటువంటి అణుకువ గల ఆరాధ్యమ్ము, ఆశ్చర్యమయిన చెలిమి స్వరూపమైన శ్రీమతీ.
*****
75.చం.గుణమనలేముతప్పులనుగుర్తునుచేయుటవల్ల లాభమా
అనియనకేవిధీయనుచుయా సలుజూప మనస్సు లాభమా
మనకు సమానయోగ్యతగ మార్గముజూపెడ శక్తి లాభమా
మనముగనేసహాయమగుమంత్రము సత్యము ధర్మ లాభమా
మనమునశాంతికాలమగుమానసతృప్తిగనౌను శ్రీమతీ
తప్పులను మాత్రమే చూపడం ద్వారా ఎవరికి శ్రేయస్సు కలుగుతుంది? — ఇది ప్రశ్నాత్మకతతో నిండిన వాక్యం.
అన్యాయపు విధేయతతో, మాయపు యాసతో ప్రవర్తించే మనస్సుకు ఏమైనా మేలుందా?
మనకు సమానయోగ్యతగ మార్గముజూపెడ శక్తి లాభమా?
సమానతను చూపగల శక్తి – నిజమైన సాధన – అదే నిజమైన లాభం.
సహాయస్ఫూర్తి, సత్యం, ధర్మం — ఇవే మనం అనుసరించవలసిన మంత్రాలు, ఇవే నిజమైన లాభములు.
ఈ మార్గం శాంతికి, మానసిక తృప్తికి దారి తీస్తుంది — శ్రీమతీ (మాతృస్వరూపిణి) యొక్క కరుణతో.
సారాంశం :
****
76.చం.అనియున్ చెప్పగ కాల మాయనుటయేయాశ్చర్య భాగంబుగన్
మనమున్ సాధ్యము భావ యుక్తమగుటే మాయల్లె ప్రేమమ్ముగన్
మనలేముస్వర శక్తిముందు నిజసన్మార్గాన యెoదెందుకున్
మనకున్ సేవకి సంధి వాక్కులగుటే మర్మమ్ముగా శ్రీమతీ
కాలం మాయ అని ఎవరైనా చెబితే — ఆ మాయలోనే ఆశ్చర్యభాగం దాగి ఉందని సూచిస్తున్నారు.
అది అస్తిత్వపు ఆట — కాలమే మాయకు ఆవరణం.
మన అనుభవం ప్రేమతో నిండిన భావయుక్తమైనది అయితే — ఆ మాయ కూడా మాధుర్యమవుతుంది.
అంటే మాయ అనేది నిషేధముకాదు; ప్రేమతో శుద్ధమైతే అది దివ్యమవుతుంది.
మనలోని స్వరశక్తి (అంటే అంతర్గత ధ్వని, సత్యబోధ) ముందుంటే — నిజమైన మార్గం తెలుసుకోవడం కష్టం కాదు.
అది అర్థం చేసుకోవడంలో ప్రధాన మర్మం — మాటలు కూడా సేవకై సంధి కావాలి, విరోధం కాదు.అంటున్నది శ్రీమతీ.
****
77.ఉ.చందన చర్చితాచెలిమి చారుత భావము సంతసమ్ముగన్
వందన వాక్కువేకువగు వాలు సహాయము వింతయేయగున్
బంధన సర్వమాయలగు బాధ్యత తీరున సంఘ మందునన్
పొందిక మూలజీవనము పూజ్యము కూర్చుట గాను శ్రీమతీ
🌸 (భావవ్యాఖ్యానం):
– చందనంతో చర్చించబడినట్లు మృదువుగా, సుగంధభరితంగా ఉన్న స్నేహం చారుత భావంతో (సౌందర్యభరిత మనసుతో) సంతోషాన్నిస్తుంది.
– వందనమయమైన వాక్యాలు, వేకువజాముని ఉదయంలా శాంతి ప్రసాదించును; అవి సహాయకముగా, ఆశ్చర్యముగా అనిపించును.
– బంధనములన్నియు మాయలే గాని, బాధ్యత రూపంలోనే అవి సంఘమధ్య సత్యముగా నిలుస్తాయి.
– ఆ బంధమునందు ఉన్న పొందికే జీవనమునకు మూలం; దానిని పూజ్యముగా కూర్చుటనే స్త్రీగుణమని “శ్రీమతి” బోధిస్తుంది.
*****
78.మ. మన మాధోరణి మానసమ్మ గుటయె మాయిల్లు జీవమ్ముగన్
మన నైపుణ్యత నాణ్యతా ప్రభలుగన్ మార్గమ్ము రక్షార్ధనే
మన విజ్ఞానము బోధతత్వమగుటే మంత్రమ్ము సంభావ్యమున్
మన ఆరోగ్యము చావు పుట్టుకలుగా మంత్రమ్ము దేహమ్ముగన్
మనకే శిక్షణ తోడు నీడవుటయే మానమ్ముగా శ్రీమతీ
→ మన మానసిక స్వభావమే మాయ యొక్క రూపముగా ప్రదర్శితమై జీవరూపమవుతుంది.
మనసులో కలిగిన ఆలోచనలే మాయగా మారి జీవనప్రవాహాన్ని నడిపిస్తాయి.
→ మన నైపుణ్యం, మన నాణ్యత — ఇవే మనకు రక్షణగా నిలిచే మార్గదర్శక శక్తులు.
జీవితాన్ని రక్షించే ధర్మమార్గం ఈ రెండింటిలోనే ఉంటుంది.
→ మన విజ్ఞానం బోధాత్మకమైన తత్వంగా మారితే అదే నిజమైన మంత్రసిద్ధి.
అది మన చైతన్యంలో సంభవించే దివ్య గుణం.
→ ఆరోగ్యమే జీవనమరణ చక్రాన్ని సమతుల్యంగా ఉంచే మంత్రం.
దేహమే ఆ మంత్రానికి ఆలయం — దానిని సరిగా సంరక్షించాలి.
→ మనకున్న శిక్షణ, జ్ఞానం, అనుభవమే మనకు నీడవలె రక్షకంగా నిలుస్తాయి.
ఇవి కలిసినపుడు మాతృశ్రీ స్వరూపమైన మానము (మానసిక సమత) ప్రాప్తిస్తుంది.
******
Comments
Post a Comment