02-02-2026

 

అగ్నులు ఎన్ని రకములు ? అవి ఏవి ?

....................................

హిందూశాస్త్రాలు వేదాలు పురాణాల ప్రకారం సందర్భాన్ని బట్టి అగ్నిని ప్రధానంగా మూడు ఐదు ఏడు నలభై తొమ్మిది రకాలుగా విభజించారు.

త్రేతాగ్నులు మూడు రకములు.యజ్ఞాలలో వెలిగిస్తారు.

(1)గార్హపత్యం - గృహస్థుడు నిత్యం రక్షించే గృహాగ్ని. పడమటి వైపు ఉంటుంది. ఎప్పుడు వెలుగుతూనే ఉండాలి.

(2) ఆహవనీయం - దేవతలకు హవిస్సు అర్పించే యజ్ఞాగ్ని. తూర్పు వైపు ఉంటుంది.  

(3)దక్షిణాగ్న దీనికే అన్వాహార్య పచనమని పేరు. పితృకర్మలు, శ్రాద్ధాలకు వాడే అగ్ని. దక్షిణం వైపు ఉంటుంది.  

 సప్తజిహ్వలు అంటే ఏడు రకాలుగా మండే అగ్నులు. ముండకోపనిషత్తులో చెప్పిన ఏడు అగ్నులన్నమాట.అగ్ని మండే విధానాన్ని రంగు వేగం తీవ్రతను బట్టి విభజన చేశారు.

(1) కాళీ – నలుపు రంగులో వుండి మెల్లగా లోపల మండుతుంది. 

(2) కరాళీ – మండే సమయంలో భయంకరంగా వుండి ఉగ్రంగా ఎగసిపడుతుంది. 

(3)మనోజవం  – మనస్సు వేగంతో చలించేది.అంటే చిటపటలాడుతూ తీవ్రంగా మండుతూ వేగంగా విస్తరించేది. 

(4) సులోహితా – ఎర్రటి కాంతితో మండుతూ, అధిక ఉష్ణాన్ని ఇస్తూ మండేది.

(5)సుధూమ్రవర్ణా  – మండేసమయంలో పొగతో కూడివుండి జ్వాల తక్కువగా వుంటుంది.

(6) స్ఫులింగిని – మండేసమయంలో నిప్పురవ్వలు చిమ్మేది .

(7) విశ్వరూపి – పైన పెర్కొన్న అన్ని రకాల మంటలు రంగులు రూపాలు  కలగలసిన సంపూర్ణ జ్వాలరూపం.

భూమి నీరు అగ్ని వాయువు ఆకాశం అనే పంచభూతాల్లో అగ్ని ఒకటి. పంచభూతాలలోని అగ్ని వేడి + కాంతి + శక్తి రూపంగా వుంటుంది.

 తైత్తిరీయ సంహిత ప్రకారం 49 అగ్నులు ఇలా వుంటాయి.

త్రేతాగ్నులు = 3  సామిధేని అగ్నులు = 7

తనూనప్త్ అగ్నులు = 7 

ఇధ్మ  అగ్నులు = 7

స్విష్టకృత్తులు = 7 వ్యాహృతాగ్నులు =5 

వైశ్వానరులు = 6 ఇతర భేదాలు కలవి = 7

మొత్తం 49.

సాధారణంగా యజ్ఞ కర్మలకు మూడు అగ్నులు చాలని  చెబుతారు.ఆధ్యాత్మిక తాత్త్విక దృష్టిలో ఏడు అగ్నులు చాలా ప్రసిద్ధమైనవి. వైదిక కర్మకాండలో 49  అగ్నులు గురించి పేర్కొనబడినది. 

॥సేకరణ॥

............. జిబి విశ్వనాథ 9441245857 అనంతపురం.