02-02-2026

లలిత శృంగార పద్యాలు (001)

ఉ. చల్లదనంబు గాంచగల శ్రాంతి నొసంగెడి ప్రేమకామ్యమున్ 

 ఎల్లశరీరధారులకు యెoతన సఖ్యత లోన సంగుటల్ 

కల్లల మాయలేభవము కాపురమందున కొంత స ఖ్యతల్ 

ఎల్లలు దాటు ప్రేమ కధ యేమని చెప్పెద ఎవ్వరివ్వరూ .

సరళ భావం :ప్రేమ మనసుకు చల్లదనాన్ని ఇచ్చి అలసటను పోగొడుతుంది.ప్రతి జీవికి స్నేహం, సఖ్యత అవసరమే.సంసార జీవితం కొంత మాయలతో, కొంత అనుబంధాలతో సాగుతుంది.కానీ ప్రేమకు హద్దులు ఉండవు; ఆ ప్రేమకథను పూర్తిగా ఎవ్వరూ చెప్పలేరు.

****

తియ్యని తేన గ్రోల మది దీపిక తత్త్వము హాయి నిoప గన్ 

కయ్యము కామ్యమే యదియు కాలము తీరుగ సందడేయగున్ 

నెయ్యము చింతలేక గతి నీడల తీరున సింహ మాయగాన్

వియ్యము యంటిసామిగను విద్యల తీరుగ ప్రేమ స ఖ్యతన్... (02)

సరళ భావం :తియ్యని తేనెలా ప్రేమ మనసులో హాయిని నింపి దీపంలా వెలుగిస్తుంది.కొన్ని సార్లు చిన్న చిన్న కలహాలు వచ్చినా, అవి కూడా కాలగమనంలో సరదాగానే మారిపోతాయి.చింతలు లేకుండా పరస్పర నమ్మకంతో జీవితం సాగితే, కష్టాలు నీడల్లా తొలగిపోతాయి.ఇద్దరి అనుబంధం సఖ్యతతో నిండినప్పుడు జీవితం విద్యల సౌందర్యంలా మధురమవుతుంది.

*****

చెం.వినెడి విధానభాగ్యమది విత్తమహత్త్యము నైతి రేతిరే 

మనెడిన యాలకిస్తిజత మాయల రేతిరి స్వర్గ ధామమున్ 

అణుకువ గుండెఘోషలవి ఆశల చెంతన గంటకొట్టగన్ 

తనువున కారుచీకటి విధానము వెల్గగు జీవనంబుగన్    (03)

శృంగార భావం :ప్రియురాలి మాటలను వినడం ప్రేమికునికి అపారమైన ఆనందం; అది ధనసంపదకన్నా గొప్పది.ఇద్దరి మధ్య జరిగే చిలిపి మాటలు, మాయల చూపులు ప్రేమలో స్వర్గసుఖాన్ని కలిగిస్తాయి.అణకువతో పలికే హృదయ స్పందనలు ఆశల గంటలు మోగించినట్లుగా మనసును కదిలిస్తాయి.ప్రియసన్నిధితో ఒంటరి జీవితంలోని చీకట్లు తొలగి ప్రేమవెలుగు నిండిపోతుంది.

*****

ధ్రువ.వెలుగు రేఖలు జీవితానన విద్య మాదిరి జల్లులే 

పలుకు గమ్యము యిచ్ఛదీరగ పాశ బంధము ప్రేమలే 

విలువలన్నియు విశ్వ మందున వీనులారగ సాగుటన్ 

కలువ కోర్కెలు తీర్చగల్గుట కాల మాయల జీవనమ్   (04)

శృంగార భావన :ప్రియురాలి ప్రేమ జీవితం మీద వెలుగు రేఖల్లా పరచుకొని హృదయాన్ని ఆనందంతో నింపుతుంది.ఇద్దరి పలుకులు కోరికలను తీర్చే మాధుర్యంగా మారి, ప్రేమబంధమే వారిని మరింత దగ్గర చేస్తుంది.ప్రపంచంలోని విలువలన్నిటికన్నా ప్రేమతో వినిపించే మాటలే హృదయానికి మధురంగా అనిపిస్తాయి.కలువవంటి సుందరి కోర్కెలు తీరుస్తూ, కాలమనే మాయలో జీవితం ఒక మధుర ప్రేమయాత్రగా సాగిపోతుంది.

****

: ధ్రువ.నిజము నీవుగ మాత్రమేయగు నీడ నాదగు తీరుగన్ 

నిజము మానస తృప్తినీదయ నిత్య సత్యపు వాక్కుగన్ 

నిజము రేయిన సఖ్యతాభవ నిర్మలంబగు సత్యమున్ 

నిజము కోర్కెలు కళ్ళ గాకయు విద్య మాదిరి జీవనమ్    (05)

శృంగార భావన :నిజమైన ప్రేమలో నీవే నా జీవితం, నేను నీ నీడవలె వెంట నడిచే అనుబంధమవుతాను.నీ దయ, నీ మాటలు నా మనసుకు తృప్తినిచ్చే నిత్యసత్యంలా అనిపిస్తాయి.రాత్రివేళల సఖ్యతలో కలిసే ప్రేమ నిర్మలమైన అనుభూతిగా హృదయంలో నిలుస్తుంది.నిజమైన కోరికలు కళ్లముందు సాకారమై, ప్రేమ జీవితం ఒక అందమైన విద్యలా మారుతుంది.

*****

 మ. అరయున్ భారత గాథనారిమహిమల్ రమ్యత్వ రాత్రంతయున్ 

మరి సంభావ్యత సఖ్యతామగువగన్ చిక్కేను యంగాoగమున్ 

సరి ధీరాసహనంబు ప్రేమగనుగన్ సంతోష ప్రేమంబుగన్ 

ధరణీజాతిగ లక్ష్యసాధనలుగన్ ధర్మజ్నులైజీవనమ్    (06)

శృంగార-లలిత భావన :భారత నారీ మహిమ రాత్రంతా పరిమళించే రమ్యత్వంలా హృదయాన్ని ఆకర్షిస్తుంది.సంభావన, సఖ్యత, మృదువైన అనుబంధంతో ఇద్దరి మనసులు ఒక్కటై శరీరమంతా ప్రేమానుభూతితో నిండిపోతాయి.ధైర్యం, సహనం, ప్రేమ — ఇవే దాంపత్య సంతోషానికి ఆధారాలు అవుతాయి.అలాంటి ప్రేమతో కూడిన జీవితం ధర్మబద్ధంగా సాగి, లక్ష్యసాధనకు మార్గమవుతుంది.

***

గీ.తుమ్మెద కలువ సంతృప్తి సూత్రబంధ 

సృష్టి విధిరహస్య బతుకు శృతి లయకళ

తరతరాల యర్పణ విద్య తనువు తృప్తి

సర్వ కళలు నంజుమనసు సామ్య శాంతి

సరళ భావం :తుమ్మెద–కలువల అనుబంధంలా జీవితం కూడా పరస్పర సంతోషంతో నిండిన ఒక సూత్రబంధం.సృష్టి అనే ఈ బతుకు శృతి–లయలతో నడిచే కళామయమైన రహస్యం.తరతరాలకు అర్పణ భావంతో పంచబడే విద్య జీవనానికి తృప్తిని ఇస్తుంది.అన్ని కళలు కలిసినప్పుడు మనసులో సమత, శాంతి, ఆనందం నిలుస్తాయి.

****     (07)

మౌనపు వెన్నెలే మనసు మౌనము మెల్లగ పంచుతుందిలే 

మౌనపు కాంతులే వెతుకు మౌనము నీడల వెంట నుండుటన్ 

మౌనపు బాధలే సుఖము మౌనము పాఠపు కాపురంబునన్ 

మౌనపు హృద్యమే పలుకు మౌనము మార్పుకు నేర్పు జీవనమ్    (08)

భావం :మౌనం వెన్నెలలా హృదయాన్ని నెమ్మదిగా తాకి ప్రశాంతతను పంచుతుంది.మౌనం కాంతిలా మనిషిని తన నీడల వెంట నడిపిస్తూ ఆత్మాన్వేషణకు దారి చూపుతుంది.బాధలలోనూ, సుఖాలలోనూ మౌనం ఒక జీవనపాఠంలా మనసులో నివసిస్తుంది.చివరికి మౌనమే హృదయానికి నిజమైన పలుకుగా మారి, జీవన మార్పులకు గురువవుతుంది.

*****

మౌనము ముద్దులై మగువ మోమున కాంతులు కొత్త సిగ్గుగన్

మౌనము చూపులై మనసు మాటల వెల్లువ దారిచూపగన్

మౌనము తాకిడై మధుర భావము లక్ష్యము పొంగి పారగా

మౌనపు సంతసం సుధగ మానస రాగము సర్వ వేళలన్      (09)

భావం :మౌనం ముద్దులై మగువ ముఖంలో కొత్త సిగ్గు కాంతులను విరజిమ్ముతుంది.అది చూపులై మారి, మనసులోని మాటల వెల్లువకు దారిచూపుతుంది.స్పర్శగా మారిన ఆ మౌనం మధురభావాలను ఉప్పొంగిస్తుంది.చివరకు ఆ మౌనానందమే మానసిక రాగమై అన్ని వేళలా జీవనంలో మధురత్వాన్ని నింపుతుంది.

******

శా.ఈ కష్టమ్ములుమాయ సత్వరముగన్ నీస్ఫూర్తి తీర్చేందుకన్ 

ఈ కాలంబుసదా శుభంబుయగుటన్ యీమాట నాదైవంబుగన్ 

ఏకాలంబునయేమిచేసిన ఫలమ్ యేమార్పు కోరేందుకన్ 

నా కర్తవ్యము నీసహాయముగనున్ నా హృద్య రామంబుగన్ 

భావం :“అమ్మా! ఈ కష్టాలన్నీ త్వరలో తొలగిపోతాయి. శ్రీరాముని స్ఫూర్తి వాటిని నివారిస్తుంది. ఈ కాలమంతా శుభఫలితానికే దారితీస్తోంది — ఇది నా విశ్వాసం. ఏ కాలంలో ఏ కార్యం చేసినా దానికి తగిన ఫలమే లభిస్తుంది; మార్పు సమయం సమీపిస్తోంది. నా కర్తవ్యమే మీకు సహాయం చేయడం; శ్రీరాముడు నా హృదయంలో నిత్యవాసి.    (10)

****

ఉ.దీటు శుపాటువేటులగు దీనుశుభంబు శు ప్రశ్నయేయగున్ 

దాటు శుకాటుమోటుయగు తట్టుట పట్టుట గిట్టుటే యగున్ 

పోటు సుఖాలగాటగుట పూటకు సాటిగ ఘాటు మోటుగన్ 

చోటును పట్టగుట్టుగను సోకుల సందడి కాపు రంబుగన్      (11)

సరళ భావం :ఈ లోకంలో కొందరు తమ తెలివి, చాతుర్యంతో ఎదగాలని చూస్తారు.కానీ ఆ ప్రయాణంలో మాటల దెబ్బలు, మోసాలు, గెలుపోటములు సహజమైపోతాయి.జీవితం ఒక పోటీగా మారి,ప్రతి రోజు జీవనోపాధి కోసం కఠినంగా పోరాడాల్సి వస్తుంది.ఒక్కో చోట రహస్యాలు, బాధలు, ఆందోళనలు నిండిన కుటుంబ జీవితం కనిపిస్తుంది.అంటే —బతుకు అనేది పోటీ, బాధ, పోరాటం, మరియు సంసారపు కలబోతల సమాహారం కాపురం 

****

గీ.లేదు శివరామ నామము మించ మంత్ర

లేదు ఉత్తమగతి విశ్రమించ భవము 

లేదు ఉత్తమ పదమన మించ జపము 

లేదు శాసన మన్నది శివ పరంబు...12

సరళ భావం :“శివరామ” అనే దివ్యనామం కంటే గొప్ప మంత్రం లేదు.జనన మరణముల చక్రం నుంచి విముక్తి పొందేందుకు దానికంటే శ్రేష్ఠమైన మార్గం లేదు.మనసుకు శాంతి, ఆత్మకు విశ్రాంతి ఇవ్వగల ఉత్తమ జపం ఇదే.శివతత్త్వాన్ని మించిన పరమసత్యం, పరమశాసనం మరొకటి లేదు.అంటే —శివరామ నామస్మరణే మోక్షమార్గం, శాంతి మార్గం, పరమతత్త్వానికి దారి అని కవి భక్తి.

****

 చెం. అనలుడు సూర్యుడైవెలుగు ధాత్రిని తృప్తిగపర్చ గావలెన్ 

తనువుల ధర్మమేమనసు తీపియు చేదుయు తప్ప కవ్వగన్ 

విలువలు తారు మారయిణ విద్యల తీరుగయేకమే యగున్      

తనమన బేధమేయనక తన్మయ జీవనమార్గమేయగున్ (13)

సరళ భావం :అగ్ని, సూర్యుడు ప్రపంచానికి వెలుగునిచ్చి భూమిని తృప్తిపరచినట్లే,మనిషి శరీరధర్మంలో తీపి–చేడు అనుభవాలు తప్పవు.విలువలు కాలక్రమంలో మారినా, నిజమైన విద్య యొక్క సారం ఒక్కటే.“నేను–నువ్వు” అనే భేదం లేకుండా జీవించడం తత్త్వమయమైన జీవనమార్గం.

*****

మ. కో.కమ్మనైనది కాంతిపుంజము కన్నులారగ గాంచగన్ 

కమ్ముకున్నటి చీకటంతయు కాల మాయగ నెంచితిన్ 

సమ్మతంబగు మాటలన్నియు శాంతి కూర్చగ సఖ్యతన్ 

మమ్ము మేముగ యందరందరి మంచి చేయగ ప్రేమగన్ (14)

సరళ భావం :అందమైన కాంతిపుంజాన్ని కన్నులారా చూసినప్పుడు,మనసులోని చీకట్లు అన్నీ కాల మాయలుగా కనుమరుగవుతాయి.సమ్మతితో పలికే మాటలు శాంతిని కలిగించి స్నేహాన్ని పెంచుతాయి.మనమంతా కలిసి అందరికీ మేలు చేయాలనే ప్రేమభావంతో జీవించాలి.

***

మ..రతియేమూలము సృష్టి ధర్మమగుటన్ రమ్యత్వ ప్రేమంబుగన్ 

రతియేధర్మముగానుసత్యమగు సర్వార్ధంబు కల్పించు శు

వ్రతియేసర్వము సఖ్యతాభవము సంభావింప విశ్వాస భా 

రతియేవిద్యల తత్వనేస్తమగుసంరక్షింప లోకంబుగన్    (15)

సరళ భావం : రతి అనేది సృష్టి ధర్మానికి మూలం; అది ప్రేమతో జీవనాన్ని రమ్యంగా చేస్తుంది. అదే ధర్మస్వరూపమై, సత్యమార్గంలో జీవనార్థాలను నెరవేర్చుతుంది. పవిత్రమైన వ్రతంలా సఖ్యత, విశ్వాస భావాలను పెంపొందిస్తుంది. రతి తత్వం అనేది విద్యలకు, జీవనసంబంధాలకు మిత్రంగా ఉండి ప్రపంచ సంరక్షణకు దోహదపడుతుంది.

*****

మ. కో.కమ్మనైనది కాంతిపుంజము కన్నులారగ గాంచగన్ 

కమ్ముకున్నటి చీకటంతయు కాల మాయగ నెంచితిన్ 

సమ్మతంబగు మాటలన్నియు శాంతి కూర్చగ సఖ్యతన్ 

మమ్ము మేముగ యందరందరి మంచి చేయగ ప్రేమగన్ (16)

సరళ భావం :అందమైన కాంతిపుంజాన్ని కన్నులారా చూసినప్పుడు,మనసులోని చీకట్లు అన్నీ కాలమాయలుగా కనుమరుగవుతాయి.సమ్మతితో పలికే మాటలు శాంతిని కలిగించి స్నేహాన్ని పెంచుతాయి.మనమంతా కలిసి అందరికీ మేలు చేయాలనే ప్రేమభావంతో జీవించాలి.

***

ఉ.యంజలియేమనంబున ప్రయత్న శుభంబగు అందరింపుగన్ 

శృంజన సఖ్యతాభవ విశృం ఖల ప్రేమగ విశ్వ భావమున్ 

మంజన మానసంబగు సమాన మనోభవ భవ్య దివ్యతన్ 

రంజిత కన్నులరాగతి రమ్యత లక్ష్యము కాపు రంబుగన్    (17)

సరళ భావం :అంజలి వంటి పవిత్రమనసుతో చేసే ప్రయత్నం అందరికీ మేలు చేకూర్చాలి.సృష్టిలో సఖ్యతాభావం విస్తరించి, విశ్వప్రేమ నిర్బంధం లేకుండా పరచాలి.మనసులు సమాన భావంతో పవిత్రతను పొందినప్పుడు దివ్యత్వం వెలుగుతుంది.ప్రేమతో నిండిన కన్నుల రాగం, దాంపత్య రమ్యతను కాపాడే లక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.

****

ధ్రువ. నిలువ నైతిని సుందరాగివి నిన్ను చూడగ యేమియో 

పలుకు గుండెన సందడేయగు పాఠమవ్వుట యేలనో 

నలుక నాదగు ద్రోహమేమది నాడి నిన్నును కోరుటే 

వలపు లన్నియు చెంత జేర్చగ వాక్కులేస్థితి ప్రేమగన్ (18)

సరళ భావం :నీవు సుందరంగా ఎదుట నిలబడగానే ఏమైందో తెలియని భావం కలిగింది.హృదయం సందడిగా మారి, ప్రతి మాట ఒక పాఠంలా అనిపిస్తోంది.నోట పలికే ధ్వనికీ అర్థం లేకుండా, మనసు మాత్రం నిన్నే కోరుతోంది.అన్ని వలపులూ దగ్గర చేరినప్పుడు, మాటలన్నీ ప్రేమరూపంగా మారిపోతున్నాయి.

****

శా.వాయుస్నానము నీరుగాను తనువుల్ స్వచ్చాచ్చ సంశుద్ధకై

హాయిoబొందుట యౌవనంబు కళ సూన్యమ్మందగాజేసి, మీ

రేయుల్లాసమసంతసంబు మనసై నెంతేని శోభించగా

శ్రేయ్యంబిచ్చు సమీరవెన్నెల భవ లాశీర్వాద భాగ్యంబెగా  (19)

సరళ భావం :వాయుస్నానం, నీటి స్వచ్ఛత శరీరాన్ని పవిత్రంగా ఉంచుతాయి.అవి హాయిని ప్రసాదించి,యౌవనోత్సాహాన్ని నిలబెడతాయి.రేయి వెన్నెలలో మనసు ఆనందంతోకళకళలాడినప్పుడు జీవితం మరింత శోభిస్తుంది.అలాంటి చల్లని గాలి, వెన్నెలలు భవజీవితానికి దైవాశీర్వాదసమానమైన శ్రేయస్సును అందిస్తాయి.

****

ఉ.శారద చంద్రికా కర సుధా మధురామృత ధారి గానగున్ 

నీరద నారు నీరుగను నీదయ గా యినుడా తపస్సుగన్ 

నోర జపించస్తుతలను యించెడు విద్యల సర్వ రూపుడున్ 

నారద,తుంబురా హనుమ నమ్మక నేస్తము గాను సద్గురో (20)

సరళ భావం :శారదాదేవి చంద్రిక వలె అమృతమయమైన కరుణను ప్రసరింపజేసే గురువు,మేఘజలంలా శాంతిని అందిస్తూ, తన దయతో తపస్సుకు దారి చూపుతాడు.నోటి ద్వారా స్తోత్రజపాలు చేయిస్తూ, సమస్త విద్యారూపుడిగా వెలుగుతాడు.నారదుడు, తుంబురుడు, హనుమంతుడు వంటి భక్తుల నమ్మక స్నేహితుడైన సద్గురువుకు నమస్సులు.

*****

చెప్పగమేలు తప్పగు విచిత్రము దేహము తాపమవ్వగన్

జిప్పల కూడు నొప్పక సుచిత్తము పొంతన మార్పు రాకయున్

ఉప్పులకుప్పయాడెద సఉజ్వల మొందక కాలమాయగన్

నెప్పులు తప్పవే బ్రతుకు యేలిక చెంతకు కాన రాకకున్     (21)

భావం :మనిషి ఎంత చెప్పినా, ఎంత జాగ్రత్తపడినా తప్పులు జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఈ విచిత్రమైన దేహం తాపత్రయాలకు నిలయమవుతుంది. శరీరం కేవలం “జిప్పల కూడు” — ఎముకలు, మాంసం, చర్మం కలయిక మాత్రమే; అయినా మనస్సు పవిత్రతను సంపాదించక, లోపలి మార్పు రాకపోతే జీవితం వెలుగును పొందదు.ఉప్పుల కుప్పలా కోరికలు, క్షణిక రుచులు పెరిగినా, అవి నిజమైన ఉజ్వలతను ఇవ్వవు. కాలమనే మాయ మనిషిని నడిపిస్తుంది. అందువల్ల ఈ బ్రతుకులో నొప్పులు, కష్టాలు తప్పవు; జీవన యాత్రలో అవి మన వెంటనే ఉంటాయి.

******

న్యస్తాక్షరి.. పాదాది... వి,శ్వ, ధ,ర్మ

విద్యావిప్లవసర్వకర్మనిరతా విజ్ఞానదీప్తిర్భవేత్ ।

శ్వాసోऽయం జగజ్జీవనార్థసహితః శాంతిప్రసాదప్రదః ॥

ధర్మార్థప్రభుదాయసారసహితో ధాత్రీజనాన్ పాలయేత్ ।

రమ్యం ప్రాంజలివిశ్వపద్యసుధయా రంజేత నిత్యం జగత్ ॥ 22

భావం :విద్య ద్వారా సమాజంలో విప్లవాత్మక మార్పులు సంభవించి, ప్రతి కార్యమూ విజ్ఞాన కాంతితో నిండాలి. జీవితం శ్వాసతో నిలిచినట్లే, జగత్తు శాంతి, సౌభాగ్యాలతో నడవాలి. ధర్మం దయతో కూడి ప్రజలను రక్షించాలి. అలాంటి శుభసంకల్పాలను మధురమైన పద్యసుధగా “ప్రాంజలి విశ్వ” నిత్యం ప్రపంచంలో విరజిల్లజేయాలి.

*****

కటిక చీకటి కమ్మె సంద్రము గమ్య మేదియు లేకయే 

స్పటిక కాంతిన జీవనంబయు సాగలేనిది నీడలో 

ఘటిక కారణ మీదిలేకయు గమ్యమే గన లేకయున్ 

చిటిక తత్త్వపు ప్రేమ జీవన చిత్తమేయగు కాలమున్ (23)

భావం :కటికమైన చీకటి కమ్ముకున్న సముద్రంలా ఈ జీవితం కొన్నిసార్లు గమ్యం లేనిదిగా అనిపిస్తుంది.స్పటికంలాంటి నిర్మల కాంతి ఉన్నప్పటికీ, నీడల మధ్య జీవనం సులభంగా సాగదు.ఏ కారణం స్పష్టంగా కనిపించకపోయినా, గమ్యం కూడా తెలియక మనిషి కాలప్రవాహంలో తడబడుతుంటాడు.అయితే చిటికెడు తత్త్వజ్ఞానం, కొద్దిపాటి ప్రేమ — ఇవే జీవన చిత్తాన్ని నిలబెట్టే అసలైన విలువలు.

***

శా.ఆ తీరం గనలేనిసంద్రమదియే ఆశ్చర్య  వైనంబుగన్

ఖ్యాతీగాంచని జీవనంబుగనుయే కాలమ్ము కర్మంబుగన్

నాతీ గమ్యముతృప్తి గాంచ బతుకే నమ్మేట్లు లేదేందుకన్

ఈతీరే పలు దుఃఖ సౌక్యములుగా విద్యల్లె నిశ్చేష్టగన్(24)

భావం :ఈ జీవితం తీరం కనిపించని సముద్రంలాంటిది — అదే గొప్ప ఆశ్చర్యం.పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందకపోయినా, కాలమే కర్మరూపంగా జీవనాన్ని నడిపిస్తూ ఉంటుంది.మన గమ్యం ఎక్కడో, ఎప్పుడు తృప్తి లభిస్తుందో అన్న నమ్మకం కూడా స్పష్టంగా కనిపించదు.ఇలాగే ఈ లోకజీవితం ఎన్నో దుఃఖాలు, కొంత సౌఖ్యంతో కలిసిన ప్రవాహంలా సాగుతుంది;చివరికి విద్యలు, జ్ఞానాలు కూడా ఒక నిశ్చేష్ట స్థితిలో నిలిచిపోయినట్లుగా అనిపిస్తాయి.

****

పడవ లాంటిది గమ్య చూపులు పాటు పోటులు తప్పవా

గడప లాగున నొక్క చోటున గాంచ లేనిది కాలమా

నడవ లేని యనంత యాసల నాటకంబగు లోకమున్

మడమ తిప్పిన మౌనయాణము మానసంబగు సంద్రమున్  (25)

భావం :జీవితం ఒక పడవ వంటిది — గమ్యాన్ని చేరే ప్రయాణంలో పాటు, పోటీలు, కష్టాలు తప్పవు.కాలం గడపలా ఒకేచోట నిలిచి ఉండదు; అది ఎప్పటికప్పుడు ముందుకు సాగుతూనే ఉంటుంది.అనంతమైన ఆశలతో నిండిన ఈ లోకం నడక తెలియని నాటకరంగంలా మారిపోతుంది.అలాంటి జీవనంలో, ఒక్కసారిగా మడమ తిప్పినట్లు లోనికి తిరిగే మౌనయాత్ర మనస్సు అనే సముద్రంలోనే సాగుతుంది.

****

మ. స్వరమోహంబుయు పాపకృత్యములుగా వత్సల్య ప్రేమంబుగన్ 

తరుణానందము విశ్వాసంభవముగాతన్మాయ సంసేవగన్ 

 శరణార్థత్వము సఖ్యతార్ధమగు విశ్వాసంబు విజ్ఞానంబుగన్ 

కరుణా దూరుఁడు దేవుడందురు నమస్కారమ్ము లింకెందుకో   (26)

మధురమైన మాటలు, మోహాలు కొన్నిసార్లు తప్పు పనులకు దారితీస్తాయి.ప్రేమ, మమత, యౌవనానందం విశ్వాసంతో కూడి ఉంటే మంచిగా మారుతాయి.శరణు కోరడం, స్నేహం చేయడం, విశ్వాసం కలిగి ఉండడం వల్ల జ్ఞానం పెరుగుతుంది.కరుణ లేని వాడిని దేవుడని అంటుంటే, అలాంటి దేవునికి నమస్కారం ఎందుకు చేయాలి?

****