గుడిలో పూజారి ఎలా వుండాలి !

.....................................

వైఖానస ఆగమం అనేది  వైష్ణవాలయాలకు సంబంధించిన ప్రధాన ఆగమాల్లో ఒకటి. వైఖానస ఋషి ప్రోక్తమైన ఈ శాస్త్రం విష్ణుఆరాధనకు దేవాలయ నిర్వహణకు సవివరంగా నియమాలు చెబుతుంది. 

ఇది భక్తి శుద్ధి  కర్మల సమన్వయంతో నడిచే మార్గం. 

దేవాలయంలో నిత్యం జరిగే పూజాక్రమాలను

వైఖానసాగమం ఐదు రకాలుగా విభజించబడతాయి. వీటిని పంచకాలాలు అంటారు. అవి అభిగమనం, ఉపాదానం, యోగం, స్వాధ్యాయం, ఈజ్య. 

(1) అభిగమనం అంటే ఉదయం సూర్యోదయానికి ముందే ఆలయ ద్వారాలు తెరవడం, స్వామికి మేలుకొలుపు పాడటం గర్భాలయాన్ని శుభ్రం చేయడం స్వామికి స్నానాధికాలు నిర్వహించడం వస్త్రాభరణాలు సమర్పించడం. 

(2) ఉపాదానం అంటే నివేదనకు కావాల్సిన వస్తువులు పుష్పాలు తీర్థం అన్నం మొదలైనవి సేకరించడం. 

(3) యోగం అంటే పూజారి ధ్యానంలో కూర్చుని స్వామిని తన హృదయంలో ఆవాహన చేసి ఆ తర్వాత విగ్రహంలో ఆవాహన చేయడం. (4) స్వాధ్యాయం అంటే వేద మంత్రాలు దివ్య ప్రబంధ పాశురాలు పఠించడం. 

(5) ఈజ్య అంటే నిజమైన అర్చన చేయడం నైవేద్యం నివేదించడం  హారతి ఇవ్వడం మంగళాశాసనం పలకడం.

వైఖానసంలో అర్చనను (1) అంగారాధన (2) అంగభూషణం (3) నివేదన (4) నీరాజనం అనే నాలుగు భాగాలుగా చేస్తారు. ముందుగా పూజారి సంకల్పం చెప్పి పుణ్యాహవాచనం కలశార్చన చేస్తాడు. తర్వాత మూలమంత్రాలైన గాయత్రీమంత్రం విష్ణు సహస్రనామం పురుషసూక్తం మొదలైన వేద మంత్రాలతో స్వామిని స్నానపానాలు  వస్త్రం యజ్ఞోపవీతం గంధం పుష్పం ధూపం దీపం నైవేద్యం సమర్పిస్తాడు. 

ప్రతి ఉపచారానికి ప్రత్యేక మంత్రం ఉంటుంది. అర్చన సమయంలో తులసీదళం తప్పనిసరి. ఎందుకంటే విష్ణువుకు తులసి అత్యంత ప్రీతి. నైవేద్యం వడ్డించిన తర్వాత హారతి ఇస్తారు. భక్తులకు తీర్థం శఠారి (శఠగోపం)  ప్రసాదం ఇస్తారు.

వైఖానసంలో అర్చన విగ్రహాన్ని స్పృశించకుండా దూరం నుంచే మంత్రపూర్వకంగా క్రతువు  జరుగుతుంది. అర్చకుడు స్వయంగా పవిత్రంగా ఉండాలి కౌపీనం ఉత్తరీయం శిఖ  యజ్ఞోపవీతాలు ధరించి వైఖానస సూత్రాన్ని పాటించాలి.

ఆలయంలోని ఉత్సవమూర్తికి ప్రత్యేకంగా స్నపనం తిరుమంజనం వాహనసేవలు జరుగుతాయి. పూజలు సాత్వికంగా అలంకార ప్రియంగా వేదఘోషతో జరుగుతాయి.

వైఖానస ఆగమం ప్రకారం పూజ కేవలం కర్మకాండ కాదు అది స్వామితో జీవుడి సంబంధాన్ని నిలిపే యోగం. ప్రతి మంత్రం ప్రతి ఉపచారం ప్రతి నైవేద్యం భక్తుడి మనసును శుద్ధి చేసి స్వామి సన్నిధిలో లయం చేయడానికే. అందుకే ఈ ఆగమంలో ఆలయాన్ని భూలోక వైకుంఠంగా భావించి అర్చనను నిత్య యజ్ఞంగా నిర్వహిస్తారు.


॥సేకరణ॥

..............జిబి విశ్వనాథ 9441245857 అనంతపురం.

Comments

Popular posts from this blog

02-02-2026

మల్లా ప్రగడ రామకృష్ణ గీత.. (1) సర్గ