High heels  in Ramappa Temple complex. 

.....................................

తెలంగాణలోని ములుగు జిల్లా, పాలంపేట గ్రామంలో వెలసిన రామప్ప దేవాలయం కాకతీయ శిల్పకళకు అత్యున్నత నిదర్శనంగా నిలుస్తోంది. క్రీ.శ. 1213లో కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుని సేనాని రేచర్ల రుద్రుడు నిర్మించిన ఈ ఆలయం రుద్రేశ్వరాలయంగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రధాన శిల్పి రామప్ప పేరు మీదుగా ఈ దేవాలయానికి రామప్ప దేవాలయమని నామకరణం జరిగింది. భారతదేశంలో శిల్పి పేరు మీదుగా గుర్తింపు పొందిన అరుదైన దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. 2021లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కట్టడంగా గుర్తింపు పొందిన ఈ ఆలయం ప్రతి వివరంలోనూ అద్భుతాలను దాచుకుంది.

ఈ ఆలయ ప్రత్యేక ఆకర్షణ శిలాబాలికలు, అంటే మదనికలు. వీటి విగ్రహాలు ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి పొందాయి. ముఖ్యంగా ఒక మదనిక ఎత్తైన పాదరక్షలు ధరించి ఉండటం అందరినీ ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుతుంది. ఐరోపాలో హై హీల్స్ ప్రాచుర్యంలోకి రావడానికి వందల ఏళ్ల ముందే ఇక్కడ ఇలాంటి అధునాతన పాదరక్షల చిత్రణ కనిపించడం అప్పటి భారతీయ నాగరికతకు, సౌందర్యస్పృహకు నిదర్శనం. ఈ విగ్రహాలు అత్యంత గట్టి నల్లరాతితో అంటే బ్లాక్ బసాల్ట్‌తో చెక్కబడ్డాయి. చెక్కడానికి అత్యంత కష్టమైన ఈ రాయిపై శిల్పులు నగలు, వస్త్రాల మడతలు, చేతిగోళ్ల వరకూ అపూర్వ సూక్ష్మతను ఒలికించారు. ఈ శిల్పాలను తాకితే లోహపు చప్పుడు రావడం మరో విశేషం. ప్రతి శిలాబాలిక నాట్యశాస్త్రంలోని త్రిభంగ వంటి విభిన్న భంగిమలలో ఉంటుంది. శరీర వంపులు, ఆభరణాల అమరిక, భావవ్యక్తీకరణ అన్నీ కాకతీయుల కళాత్మక దృష్టికి అద్దం పడతాయి.

సాంకేతిక పరంగా రామప్ప ఆలయం నిజంగా ఒక ఇంజనీరింగ్ వింత. ఆలయ గోపురం బరువు తగ్గించేందుకు నీటిపై తేలే తేలికపాటి ఇటుకలు వాడారు. వీటి సాంద్రత నీటికంటే తక్కువగా ఉండటం విశేషం. ఈ ఇటుకలను స్థానికంగా పోరస్ బ్రిక్స్ అని పిలుస్తారు. భూకంపాలు, దాడులు మరియు వందల ఏళ్ల కాలాన్ని తట్టుకుని నిలవడానికి కారణం పునాదిలో వాడిన శాండ్‌బాక్స్ పద్ధతి. ఇసుక పెట్టె పద్ధతిలో నిర్మించిన పునాది కంపనాలను గ్రహించి ఆలయాన్ని కాపాడుతుంది. ఈ సాంకేతికత నేటి భూకంప నిరోధక నిర్మాణ పద్ధతులతో పోల్చదగినది. దేవాలయ ప్రాంగణంలో రామప్ప చెరువు కూడా అదే కాలంలో నిర్మించబడింది. ఇది కాకతీయుల జల నిర్వహణ నైపుణ్యానికి మరో నిదర్శనం.

రామప్ప ఆలయ మదనికలు కేవలం అలంకార ప్రతిమలు కాదు. కాకతీయుల కాలపు సామాజిక జీవన విధానం, వస్త్రధారణ, ఆభరణాల ప్రాధాన్యత మరియు అప్పటి సాంకేతిక, శిల్ప ప్రగతికి అవి సజీవ సాక్ష్యాలు. ఈ దేవాలయం ప్రతి రాతి ముక్కలోనూ చరిత్ర, కళ మరియు విజ్ఞానం ఒక్కటై నిలిచాయి. తెలుగువారి వైభవోజ్జ్వల గతానికి రామప్ప ఆలయం చిరస్థాయిగా సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.

............GB Viswanath  9441255857  Anantapuram.

Comments

Popular posts from this blog

02-02-2026

మల్లా ప్రగడ రామకృష్ణ గీత.. (1) సర్గ